تصفیه خانه فاضلاب پتروشیمی فجر

کلیاتی درباره تصفیه خانه
August 6, 2012
nitrat
تصفیه خانه آب سیرجان
August 6, 2012

تصفیه خانه فاضلاب پتروشیمی فجر

image004

تصفیه خانه فاضلاب پتروشیمی فجر

واحد پساب شامل بخشهای ذیل می باشد:

۱- بخش تصفیه پساب روغنی با نمک پائین (LOW TDS)

۱-۱- شرح فرایند قسمت تصفیه فیزیکی و شیمیایی پساب

پساب شیمیایی با نمک پایین از طریق یک خط ۱۸ اینچ وارد واحد شده و به طرف یک چاله روغنی (AD-6803) هدایت می‌شود. در این چاله همچنین آبهای ناشی از دور ریز سیستمها وجریانهای برگشتی از مخزن ذخیر ه (AD-6801) وارد می‌شود. این چاله مجهز به یک غربال میله‌ای (Bar Screen) با شکافهایی به عرض ۱۰mm می‌باشد که ذرات بیشتر از این قطر را جدا می‌کند. جریان ورودی پس از عبور از غربال از طریق نیروی ثقل بطرف API هدایت می‌شود. برای چاله روغن دو دریچه سرریز بطرف مخرن ذخیره طراحی شده است. جریان ورودی در حدود ۴۲۰ متر مکعب برساعت می‌باشد که اگر بیشتر از این مقدار شود از طریق دریچه ‌های سرریز به مخزن ذخیره هدایت می‌شود.حوضچه ذخیره‌سازی جهت ذخیره مقادیر اضافی و سرریزها ونیز ذخیره پسابهای خارج از Spec ( طراحی) مورد استفاده قرار می‌گیرد. این حوضچه دارای دو لاین سرریز ۱۴ اینچی می‌باشد که از طریق آنها پساب اضافی بطرف خور هدایت می‌شود.حوضچه ذخیره‌سازی مجهز به دو پمپ تخلیه (P-6801 A/B) و دو عدد پمپ جمع‌آوری روغن (P-6831 A/B) می‌باشد که جریان ورودی پمپ های تخلیه از کف حوضچه و پمپ های روغن از سطح آن می باشد.

پمپ های تخلیه از نوع سانتریفوژ جهت برگردان محتویات حوضچه ذخیره‌سازی بطرف چاله روغن به هنگام کم‌شدن جریان ورودی واحد مورد استفاده قرار می‌گیرند. پمپ های جمع‌آوری روغن، روغن را توسط دو قیف از سطح آب جمع‌آوری و به چاله روغن هدایت می‌کنند. قیف‌ها شناور بوده و پمپها از نوع مارپیچی جابجایی مثبت می‌باشند.به منظور کنترل پسابهای ورودی، در ابتدای شیفت از ورودی واحد نمونه گیری شده و نمونه جهت انجام تستهای COD، Phenol ، Oil و …. به آزمایشگاه واحد ارسال می‌گردد. چنانچه هر یک از موارد مذکور خارج از محدوده مجاز باشد، سریعا با نمونه گیری از خروجی پساب مجتمع ها، مجتمع ارسال کننده متخلف شناسایی و از طریق هماهنگی با کشیک ارشد نسبت به بستن خروجی مجتمع مذکور اقدام خواهد شد.جریان پساب پس از عبور از غربال میله‌ای به طرف حوضچه های جدا کننده روغن (AD-6814 A/B) ارسال می‌گردد. حجم در نظر گرفته شده برای API بگونه‌ای است که این امکان را فراهم می‌کند که روغن و ذرات ناخالص در اثر نیروی ثقل از پساب جدا شوند.هر حوضچه API مجهز به یک عمل کننده الکتریکی اسکرابر- اسکیمر ( SK-6801 A/B) می‌باشد. وقتی که دستگاه اسکرابر از سمت ورودی حوضچه به طرف خروجی حرکت می‌کند تیغه‌های اسکیمر(سطح روب) روغن شناور را به طرف غلاف قابل چرخش انتهای حوضچه حرکت می‌دهند. در جهت عکس اسکراپر ته حوضچه( کف روب ) لجن ته نشین شده را به طرف چاله ‌های لجن در ابتدای ورودی به حوضچه حرکت می‌دهد. هر حوضچه دو چاله لجن دارد. اسکراپر و اسکیمر بصورت تمام اتوماتیک هستند و چهار عدد سوئیچ بالا و پایین رفتن تیغه‌های آنها را کنترل می‌کنند.غلاف قابل چرخش انتهای حوضچه API که جهت تخلیه روغن شناور به کار می‌رود بصورت ثابت یا مقطعی قابل تنظیم بوده و چگونگی بهره‌برداری از آن به میزان روغن شناور بستگی دارد. جهت بهره‌برداری مداوم بایستی لبه تیغه غلاف از لبه دیواره سرریز آب تقریباً ۵/۲ سانتیمتر بالاتر تنظیم گردد. به همراه روغن تخلیه شده مقداری کمی آب نیز گرفته می‌شود که به همراه روغن و توسط نیروی ثقل به تانک جمع‌آوری روغن برگشتی سرازیر می‌شود.

لجن های کف حوضچه API بوسیله دستگاه اسکراپر به طرف چاله های ‌لجن در ورودی حوضچه هدایت می‌شود. شیب کف حوضچه نیز به این کار کمک می‌کند. برای تخلیه لجن از هر چاله یک لاین در نظر گرفته شده است که لجن‌ها را به چاله اصلی جمع‌آوری لجن هدایت می‌کنند. لجن جمع‌آوری شده در چاله جمع‌آوری لجن توسط دو پمپ از نوع مارپیچی به طرف تانک هاضم لجن( AD-6807) پمپاژ می‌شود.جریان پساب پس از عبور از دو تانک جدا کننده API (که در این جا تقریبا کلیه روغنهای نامحلول از پساب جدا شده‌اند) توسط نیروی ثقل به حوضچه‌های یکنواخت‌سازی (AD-6802 A/B) ارسال می‌گردد. دو عدد حوضچه یکنواخت‌سازی بعنوان متعادل کننده جریانات با غلظتها و PH های مختلف که روزانه وارد واحد می‌شود عمل می‌کنند و جریانی با تغییرات یکنواخت جهت واحدهای پایین دستی فراهم می‌کنند. دو عدد همزن عمقی (زیر سطح مایع) جهت همزدن پساب و یکنواخت کردن پسابهای ورودی و جلوگیری از واکنش د‌نیتریفیکاسیون در این حوضچه‌ها تعبیه شده است. این همزنها به صورت مداوم و با توجه به سطح مایع در سرویس قرار می‌گیرند.

در خروجی حوضچه های یکنواخت سازی یک حوضچه خنثی‌سازی جهت خنثی کردن PH پساب ورودی به حوضچه DAF (DISOLVED AIR FLOTING) پیش‌بینی شده است.در این حوضچه از یک اندازه گیرنده سطح مایع(LIT) جهت نشان دادن و کنترل سطح مایع در حوضچه‌های یکنواخت‌سازی استفاده می‌شود. از یک اندازه‌گیر PH نیز جهت کنترل اتوماتیک و فرمان استارت و استپ به پمپهای تزریق شود و اسید استفاده می‌شود. پمپ های P-6810 A/B تزریق سود و پمپهای P-6813 A/B تزریق اسید را بعهده دارند. لازم به ذکر است که جهت خنثی سازی و تنظیم PH پساب از محلول ۲۵ درصد سود یا محلول ۹۶ درصد اسید سولفوریک استفاده می‌شود. PH پساب خروجی از حوضچه یکنواخت سازی باید بین ۶٫۵ تا ۸ باشد.

همچنین حوضچه خنثی‌سازی مجهز به دو پمپ از نوع سانتریفوژ می‌باشد که فشار لازم جهت انتقال آب را از حوضچه خنثی ‌سازی به DAF (AD-6804 A/B) فراهم می‌کنند. جریان حقیقی بوسیله شیر کنترل جریان که قبل از ورودی به چاهک توزیع DAF نصب شده است تنظیم می‌شود. در خروجی پمپهای حوضچه خنثی ‌سازی یک اندازه‌گیرنده جریان قرار دارد که بر روی شیر کنترل فرمان باز یا بسته کردن می‌فرستد و مقدار جریان عبوری را تنظیم می‌نماید.بعد از شیر کنترل محل تزریق محلول پلی الکترولیت (پلیمرکاتیونی) به عنوان یک منعقده کننده قرار دارد. هدف از تزریق پلی‌الکترولیت لخته‌سازی مواد معلق و یا روغنهای محلول (امولسیون درآب) می‌باشد. پمپ های تزریق (P-6819 A/B) محلول۲/۰ درصد پلی‌الکترولیت را به مسیر خروجی پمپ های حوضچه خنثی سازی تزریق می کنند. محل استقرار پمپهای تزریق پلی الکترولیت و تانک محلول‌سازی آن در ساختمان مواد شیمیایی قرار دارد. مقدار تزریق پلی الکترولیت بستگی به جریان عبوری و مقدار مواد معلق (T.S.S ) دارد. با تزریق پلی الکترولیت به جریان عبوری و بهم خوردن جریان در لوله عمل مقدماتی انعقاد و لخته‌سازی انجام گرفته و جریان به سمت چاهک توزیع DAF هدابت می‌شود.حوضچه DAF در حقیقت بعنوان مرحله بعدی حذف روغن( محلول ) و سایر مواد معلق عمل می‌کند.پساب ابتدا وارد چاهک توزیع شده و بصورت مساوی از دو تیغه به دو مسیر ورودی به هر دو حوضچه DAF وارد می‌شود. جریان پساب بعد از توزیع وارد قسمت لخته‌سازی می‌شود. در این قسمت پساب به آرامی به هم زده می‌شود. ذرات ریز روغنهای محلول و سایر مواد معلق در اینجا به طور کامل با پلی الکترولیت مخلوط شده و ذرات بزرگتری را بوجود می‌آورند که می‌توانند ته‌نشین شده و یا بر سطح آب شناور شوند.در این دو قسمت دو همزن عمودی قرار دارند که با هم‌زدن آب باعث تماس ذرات کوچک و تشکیل ذرات بزرگتر می‌شوند. این همزنها همواره در سرویس قرار دارند.

سرریز قسمت لخته‌سازی وارد قسمت تلاطم گیر و تنظیم حوضچه DAF شده و از آنجا و از طریق دریچه نزدیک به کف حوضچه وارد آن می‌شود و با جریان آب برگشتی که از درام تحت فشار آب و هوا بر می‌گردد ترکیب می‌شود. مخلوط پساب ورودی DAF و پساب برگشتی از طریق تیغه‌های سوراخ داری که باعث آرام شدن و یکنواخت شدن جریان می‌گردند وارد قسمت شناورسازی DAF می‌گردند. در این قسمت ذرات سنگین ته‌نشین می شوند . ذرات سبک روغنی نیز با چسبیدن حبابهای ریز هوا به آنها به سطح آب آمده و شناور می‌شوند.

هر کدام از حوضچه‌های شناورسازی به یک پاروی روغن‌گیر(اسکمیر)(SK-6802 A/B) مجهز می‌باشد. این پاروها لایه ایجاد شده از روغن در سطح آب را بطرف کانالی که در ابتدای حوضچه‌ می‌باشد به جلو می‌رانند. این پاروها به طور مداوم در سرویس قرار دارند. همچنین هر یک از این حوضچه‌ها مجهز به یک پاروی کف روب (اسکراپر) می‌باشند که با حرکت به طرف حوضچه جمع‌آوری لجن‌ در ابتدای قسمت شناور سازی ، لجن‌های تشکیل شده در کف را به طرف آن می‌رانند. شیب زیاد کف حوضچه نیز به این کار کمک می کند. اسکراپرها همواره و با یک سرعت ثابت در سرویس قرار دارند.آب پس از سرریز از دیواره خروجی قسمت شناورسازی به دو قسمت تقسیم می‌شود. یک قسمت جهت جریان برگشتی DAF و دیگری ارسال به واحدهای تصفیه بیولوژیک در مراحل پایین دست.در قسمت جریان برگشتی با تزریق هوا به جریان پساب خروجی از قسمت شناورسازی جریان برگشتی تأمین می‌شود. جریان پساب برگشتی از هر یک از قسمت‌های شناورسازی بوسیله چهار عدد پمپ (P-6806 A/B/C/D) از نوع سانتریفوژ تا ۶ بار افزایش فشار می‌یابد و وارد دو درام (D-6801 A/B) تحت فشار می‌شود. جریان برگشتی بوسیله یک اندازه گیرنده جریان که در خروجی پمپها قرار دارد اندازه‌گیری شده و توسط یک شیر کنترل که در قسمت خروجی درام قرار دارد تنظیم می‌شود. در حالت نرمال فقط دو پمپ در سرویس قرار دارد یعنی برای هر درام یک پمپ. جریان خروجی از پمپها در حدود ۳۰ متر مکعب بر ساعت کنترل می‌شود.جریان خروجی از هر یک پمپها پس از مخلوط شدن با هوای سرویس (Plant Air) که از شبکه هوای سرویس تأمین می‌شود از قسمت بالای درام وارد آن می‌شود. محفظه درام با رینگهای پال ( Pall ) پرشده است . آب برگشتی از قسمت بالا روی سطح رینگهای پال توزیع می‌گردد و در قسمت پایین جمع می‌شود. فشار درام روی ۶ بار تنظیم شده است. این فشار باعث مخلوط شدن هوا با آب می‌شود. ارتفاع آب در این درام بین ۲- ۵/۱ متر کنترل می‌شود. هوای مورد نیاز بین ۱۰- ۳ متر مکعب بر ساعت تنظیم می‌شود.

جریان آب برگشتی پس از اشباع شدن با هوا از قسمت زیر درام خارج شده و وارد لوله توزیع جریان برگشتی می‌شود. این لوله در ورودی و در قسمت پایین حوضچه شناورسازی DAF نصب شده است و باعث توزیع جریان برگشتی در عرض ورودی به حوضچه می‌گردد. با برداشته شدن فشار از جریان برگشتی، حبابهایی ریز از هوا تشکیل و آزاد می‌شود که از انبساط هوا در آب اشباع بوجود آمده‌اند. حبابها به ذرات روغن در پساب چسبیده و آنها را به سطح آب می‌رسانند.همانطور که گفته شد ذرات معلق سنگین به آرامی به کف حوضچه شناورسازی سقوط می‌کنند و توسط پاروهای اسکراپر و شیب کف به یک چاله کوچک که در ابتدای قسمت شناورسازی قرار دارد هدایت می‌شوند.لجن جمع‌آوری شده در این چاله‌ها توسط نیروی ثقل آب و از طریق دو لوله که هر کدام متعلق به یکی از حوضچه‌هاست به چاله اصلی جمع‌آوری لجن (AD-6825) تخلیه می‌شود. این چاله در کنار خود DAF و چسبیده به آن قرار دارد. خروجی هر لوله لجن بوسیله Pen Stock بسته می‌شود.

سرباره شناور روغنی (Scum) نیز که با چسبیدن ذرات ریز هوا به حبابهای ریز روغن و مواد معلق سبک، بر سطح آب تشکیل می‌شود بوسیله پاروهای اسکیمر به داخل یک کانال که در ابتدای حوضچه شناورسازی قرار دارد هدایت می‌شود و از آنجا توسط نیروی ثقل خود به چاله جمع‌آوری سرباره روغنی
(AD-6824) تخلیه می‌شود. این چاله در کنار DAF و چسبیده به چاله جمع‌آوری لجن قرار دارد. این چاله مجهز به یک همزن می‌باشد که با افزایش سطح سرباره روغنی و رسیدن به حد مطلوب در سرویس قرار می‌گیرد.

جهت بهبود جداسازی آب و روغن موجود در سرباره در مراحل پایین دست، به چاله جمع‌آوری سرباره ماده پلیمری Emulsion Breaking تزریق می‌شود. همزن موجود در چاله توزیع یکنواخت و سریع این پلیمر را فراهم می‌کند. این ماده با شکستن پیوندهای هیدروژنی موقت بین ذرات روغن و آب و به هم‌چسباندن ذرات روغنی به همدیگر حالت امولسیونی (انحلال روغن در آب) را از بین می‌برد و باعث سـهولت جداسازی آب و روغن خواهد شد. محلول این ماده توسط دو عدد پمپ از نوع دیافراگمی (P-6825 A/B) که در کنار DAF قرار دارند تزریق می‌شود.جهت تخلیه چاله‌های جمع‌آوری لجن و سرباره روغنی سه پمپ از نوع مارپیچی (P-6807 A/B/C) در نظر گرفته شده است. بدین ترتیب که لجن توسط پمپ A به تانک هاضم لجن و سرباره روغنی توسط پمپ C به تانک جمع‌آوری روغن‌های برگشتی پمپاژ می‌شود. پمپ B نیز که در بین دو پمپ مذکور واقع است می‌تواند جهت پمپاژ هر دو نوع سیال استفاده شود.پساب خروجی از DAF توسط نیروی ثقل به طرف حوضچه اختلاط اولیه (P-6810) ارسال می‌گردد. همچنین پساب بهداشتی با دبی بین ۶۹ – ۱۹ متر مکعب بر ساعت توسط یک لاین تحت فشار به حوضچه اختلاط اولیه وارد می‌شود. لجن برگشتی و مواد مغذی همچون اسید فسفریک و اوره نیز در اینجا اضافه می‌شود.حوضچه اختلاط اولیه و حوضچه هوادهی بعنوان مراحل تصفیه بیولوژیکی پساب خروجی از DAF و پسابهای بهداشتی عمل می‌کنند.

۱-۲-شرح فرایند قسمت تصفیه بیولوژیک

پساب خروجی از DAF از نزدیکی‌های کف حوضچه اختلاط و لاینهای ارسال پساب بهداشتی، ‌اوره، اسید فسفریک و لجن برگشتی به بالای حوضچه اختلاط اولیه و درون یک قیف وارد می‌شوند. در ابتدای هر شیفت کاری از حوضچه اختلاط نمونه گیری شده و جهت آنالیز به آزمایشگاه واحد ارسال می گردد.جریانات ترکیبی توسط یک همزن در این حوضچه مخلوط می‌شوند و از طریق یک کانال و تیغه‌های توزیع کننده وارد حوضچه‌های هوادهی بیولوژیک می‌شود. در این قسمت دو حوضچه هوادهی وجود دارد. هر یک از حوضچه‌های هوادهی در حقیقت پر از باکتریهای تجزیه کننده پساب می‌باشد که خوراک و انرژی مورد نیاز خود را از تجزیه و اکسیداسیون مواد محلول در پساب بدست می‌آورند و خود تکثیر و تولیدمثل می‌یابند.

اکسیژن مورد لزوم جهت باکتریها از طریق مخلوط کردن هوا در آب تأمین می‌شود.این کار توسط شش هواده سطحی (MA-6801 A/B/C و MA-6802 A/B/C) (هر حوضچه سه هواده) انجام می‌شود. این هواده ها علاوه بر تأمین اکسیژن مورد نیاز باکتریها عمل مخلوط کردن پساب درون حوضچه‌ها و تقسیم یکنواخت خوراک جهت باکتریها و جلوگیری از فعالیت باکتریهای بی‌هوازی را نیز به عهده دارند. در حوضچه هوادهی از یکD.O meter نیز استفاده می‌شود. این دستگاه دیجیتالی برای اندازه‌گیری اکسیژن محلول در آب و ارسال هشدار برای اپراتور اتاق کنترل در خصوص تغییر زمان سرویس‌دهی هواده ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. لازم به ذکر است که اکسیژن محلول در حدود ۲ – ۴ PPM کنترل می‌گردد.باکتریها جهت رشد و تکثیر به چهار عنصر مهم کربن، اکسیژن، نیتروژن و فسفر نیاز دارند. کربن از طریق تجزیه هیدروکربنهای موجود در پساب تأمین می‌شود.اکسیژن نیز از طریق دمیدن و مخلوط کردن هوا در آب تأمین می‌شود.جهت تأمین نیتروژن و فسفر نیز محلولهای ۳۰ درصد اوره(توسط پمپ P-6808 A/B) و۷۵ درصد اسیدفسفریک(توسط پمپ P-6817 A/B) در صورت نیاز باکتریها تزریق می‌شود. میزان تزریق هر کدام از محلولهای اوره و اسید فسفریک بستگی به میزان خوراک و تستهای نیتروژن و فسفر که توسط آزمایشگاه واحد انجام می‌شود، دارد. در صورت کاهش بیش از حد COD، به منظور تامین کربن مورد نیاز باکتریها، متانول به صورت دستی تزریق می شود و در صورت افزایش بیش از حد نیز رقیق سازی و یا کاهش دبی ورودی به حوضچه اختلاط در دستور کار قرار می گیرد. در هر دو صورت اقدامات انجام شده در دفتر نوبتکاری ثبت می گردد.باکتریهای هوازی موجود در حوضچه‌های بیولوژیک (هوادهی) مواد هیدروکربنی محلول در پساب را به CO2 تبدیل می‌کنند که یک گاز بدون بو است. پساب تصفیه شده که مقداری لجن فعال به همراه دارد پس از عبور از حوضچه‌های هوادهی از طریق دیوارهای تیغه‌ای انتهای حوضچه‌ها سرریز کرده و توسط نیروی ثقل به طرف زلال ساز [۱](AD-6813 A/B) ارسال می‌گردد. خروجی مشترک از حوضچه‌های هوادهی بصورت مساوی در هر یک از شفاف کننده‌ها توزیع می‌گردد. پساب از طریق یک لاین به مرکز زلال ساز وارد می‌شود. در مرکز زلال ساز یک توزیع کننده بتونی قرار دارد که پساب را از طریق سوراخهای خود به صورت مساوی و در جهات مختلف وارد مخزن دایره‌ای شکل زلال ساز می‌کند. در حقیقت پساب به گونه‌ای وارد زلال ساز می‌شود که باعث بر هم زدن آب نخواهد شد. لجن فعال پس از ورود به زلال ساز با زمان ماندی که به آن داده می‌شود به آرامی از پساب تصفیه شده جدا شده و ته‌نشین می‌گردد.پساب زلال شده نیز از طریق دیواره‌های کنگره ای که دور تا دور زلال ساز قرار گرفته سرریز کرده و با پساب زلال شده زلال ساز دیگر ترکیب شده و به مرحله بعد ارسال می‌گردد.

برای جمع‌کردن لجن، هر زلال ساز مجهز به یک لجن‌روب (SK-6804 A/B) می‌باشد که حول مرکز آن می‌چرخد.

این دستگاه یک دوم قطر حوضچه را پل می‌زند و توسط یک الکتروموتور گردان کنگره ای حرکت می‌کند.

یک پاروی تیغه‌ای ( اسکراپر ) روی دستگاه در قسمت پایین و در ته زلال ساز قرار دارد که لجن‌های ته‌نشین شده در کف حوضچه را بطرف چاله لجن که در مرکز زلال ساز و در زیر توزیع کننده قرار دارد پارو می‌کند. پاروی دیگری که در بالای سطح آب حرکت می‌کند (اسکیمر) لجنهای شناور روی سطح آب را جمع و بطرف قیف جمع‌آوری سرباره حرکت می‌دهد. مجموعه این دستگاه به طور دائم در سرویس قرار دارد.

لجن ته‌نشین شده و جمع شده در چاله لجن توسط فشار سطح آب به سمت پمپهای لجن برگشتی (C/P-6805 A/B) ارسال می‌گردد. این سه پمپ که از نوع سانتریفوژ هستند وظیفه پمپاژ لجن و برگشت آن به حوضچه‌های هواده ای را دارند. این لجن با عنوان لجن برگشتی خوانده می‌شود.پمپ A جهت زلال ساز A و پمپ C جهت زلال ساز B استفاده می‌شود. پمپ B نیز می‌تواند به تناوب جهت هر یک از زلال ساز ها مورد استفاده قرار ‌گیرد. سرباره و لجن شناوری که از سطح زلال ساز ها جمع و درون قیفها می‌ریزد نیز وارد قسمت جمع‌آوری سرباره می‌شود که در کنار زلال ساز B قرار دارد. لجن جمع‌آوری شده در این تانک توسط دو عدد پمپ از نوع سانتریفوژ (P-6809 A/Bبه تانک هضم لجن فرستاده می‌شود.

جهت دفع لجن اضافی ته‌نشین شده، از لاین اصلی ورودی پمپ های لجن برگشتی یک لاین کوچک جدا شده است که وارد تانک جمع‌آوری سرباره می‌شود. میزان دفع لجن بر اساس نتایج آزمایشگاه ( تستهای SST ، SVI ، MLSS و MLVSS ) می باشد.خروجی زلال ساز از طریق نیروی ثقل بطرف حوضچه کلرزنی (AD-6811) جریان می‌یابد. بر سر راه لاین خروجی زلال ساز ‌ها به حوضچه کلرزنی یک لاین کوچک تزریق آب ژاول جهت تأمین کلر آزاد وجود دارد. جنس این لاین به جهت خورنده بودن آب ژاول از جنس PVC انتخاب شده است.هدف از تزریق آب ژاول (جهت تأمین کلر آزاد) گندزدایی و از بین بردن کلیه میکروارگانیسم های باقیمانده در پساب می‌باشد. جهت اینکار از محلول آب ژاول دارای ۱۲ درصد کلر استفاده می‌شود. میزان تزریق آب ژاول باید به گونه‌ای تنظیم شود که بعد از ۱۰ دقیقه حدود ۰٫۱ PPM کلر در آب باقیمانده باشد. تزریق آب ژاول از طریق دو پمپ از نوع رفت و برگشتی دیافراگمی (P-6820 A/B) انجام می‌شود. از پمپ های تزریق آب ژاول علاوه بر تزریق آب ژاول به ورودی حوضچه کلرزنی می‌توان جهت تزریق به تانک ذخیره آب تصفیه شده نیز استفاده کرد. این پمپ ها در کنار زلال ساز B قرار دارند.آب ژاول مورد استفاده از طریق تانکرهای مخصوص به واحد حمل و در یک تانک به گنجایش۲۷۰۰ لیتر ذخیره می‌شود. تخلیه تانکرها و ذخیره آب ژاول در تانک واحد از طریق دو پمپ از نوع سانتریفوژ(P-6824 A/B) انجام می‌شود. لازم به ذکر است کلیه لاینهای به کار رفته در مورد آب ژاول از نوع PVC می‌باشد.آب خروجی از حوضچه کلرزنی که اینک آب تصفیه شده خوانده می‌شود از طریق تیغه سر ریز به خروجی واحد هدایت شده و به خور می‌ریزد. از این آب می‌توان جهت آب باغبانی و یا رقیق‌سازی سایر پسابهای ورودی به واحد نیز استفاده کرد.جهت اینکار از دو پمپ سانتریفوژ (P-6812 A/B) استفاده می‌شود که آب را به سایر قسمتهای واحد در صورت نیاز پمپاژ می‌کنند.

جهت مصارف باغبانی پمپ های خروجی حوضچه کلرزنی آب را به سمت فیلترهای شنی (FT-6801 A/B/C/D) پمپاژ می‌کنند.

قسمت فیلتراسیون وظیفه حذف ذرات معلق باقیمانده خروجی از قسمت زلال سازی را بر عهده دارد. جهت این کار از چهار فیلتر شنی تحت فشار استفاده می‌شود. این فیلترها بصورت موازی کار می‌کنند. جهت نتیجه‌گیری بهتر از سیستم فیلتراسیون در حذف مواد معلق می‌توان به جریان بالا دستی آن پلی‌الکترولیت کاتیونی تزریق کرد. آب خروجی از فیلترها به سمت تانک ذخیره (AD-6805) هدایت می‌گردد. جهت جلوگیری از رشد میکروارگانیزمها و جلبک‌ها در تانک ذخیره می‌توان آب ژاول را به ورودی تانک تزریق نمود. تانک ذخیره آب تصفیه شده به عنوان ذخیره‌ای جهت آب باغبانی و یا ذخیره‌ای جهت شستشوی معکوس فیلترها استفاده می‌شود.هر یک از فیلترها مجهز به یک اندازه‌ گیرنده اختلاف فشار می‌باشند که اختلاف فشار بین ورودی و خروجی فیلتر را اندازه‌گیری می‌کند. هرگاه اختلاف فشار دو طرف فیلتر به ۲/۰ میلی بار رسید اخطاری جهت از سرویس خارج کردن فیلتر و نیاز آن به شستشو به اتاق کنترل ارسال می‌شود.

جهت شستشوی معکوس فیلترها از دو عدد پمپ سانتریفوژ (P-6815 A/B) استفاده می‌شود که آب را از تانک ذخیره آب تصفیه گرفته و در جهت عکس کارکرد نرمال فیلترها پمپاژ می‌کنند. این آب به قسمت پیش تصفیه برگشت داده می‌شود.جهت انجام بهتر عمل شستشوی معکوس می‌توان به همراه آب از هوا نیز استفاده کرد. هوای مورد نیاز جهت این کار توسط دو دمنده ( کمپرسور یا Blower ) که در کنار فیلترها قرار دارند تأمین می‌شود.میزان جریان آب جهت شستشوی فیلترها در حدود۲۷۰ متر مکعب بر ساعت کنترل می‌شود. این کار بوسیله یک شیرکنترل که در خروجی پمپهای شستشوی معکوس واقع است انجام می‌گیرد.

جهت پمپاژ آب موجود در تانک آب فیلتر شده، از سه عدد پمپ از نوع سانتریفوژ (P-6816 A/B/C) استفاده می‌شود. آب پمپاژ شده از طریق یک لاین ۶ اینچ از واحد خارج و به شبکه سراسری آب تصفیه جهت مصارف باغبانی در منطقه ویژه می‌پیوندد.

این قسمت شامل قستمهای هضم ، تغلیظ و دفع لجن می باشد.لجن از سه محل به طرف قسمت ابتدایی یعنی قسمت هضم لجن فرستاده می شود، این محل ها عبارتند از : لجن ته نشین شده در کف API، لجن ته نشین شده در کف DAF و لجن دفعی از قسمت بیولوژیکی واحد که از کف زلال سازها تأمین می شود.

در حوضچه هضم لجن (Digester) که یک مخزن دایره ای شکل است یک همزن – هواده (MA-6804) با قدرت زیاد نصب شده است. این هواده بر روی سه شناور که در اطراف آن قرار دارند نصب شده است ، بدین طریق هوازن به سهولت به همراه سطح لجن می تواند بالا یا پائین رود.هر سه شناور از جنس پلی اتیلن فشرده هستند که پر از هوا بوده و می توان با تخلیه هوا از آنها مقدار فرورفتگی آنها را در سطح لجن را تنظیم نمود هوازن با حرکت خود بر روی سطح لجن وظیفه دمیدن هوا و مخلوط کردن با لجن را بر عهده دارد بدین ترتیب ادامه تصفیه بیولوژیکی لجن در این قسمت میسر می گردد.جهت خارج کردن لجن از قسمت هضم لجن و فرستادن آن به قسمت تغلیظ از دو پمپ از نوع سانتریفوژ(p- 6814 A/B ) استفاده می شود.در قسمت تغلیظ از یک مخزن دایره ای شکل [۲](AD-6812) استفاده می شود.با زمان ماندی که در این قسمت به لجن داده می شود لجن به آرامی ته نشین می شود و آب موجود در آن جدا می شود. لجن ته نشین شده توسط یک پارو که تمام قطر مخزن را شامل می شود به مرکز تانک هدایت شده و دریک چاله جمع می شود. آب جدا شده نیز از یک دیواره کنگره ای شکل سرریز کرده و خارج می شود.لجن ته نشین شده در کف Thickener توسط دو پمپ مارپیچی (P-6811 A/B) به سمت قسمت دفع لجن فرستاده می شود. در قسمت دفع لجن از دو دستگاه خشک کننده لجن (CE-6801 A/B) استفاده می شود .

این دو دستگاه از نوع سانتریفوژی با قدرت زیاد بوده که با چرخاندن سریع لجن عمل آبگیری کامل آن را انجام می دهند.لجن آبگیری شده از ته دستگاه خارج می شود و توسط یک نقاله از نوع مارپیچی به داخل کامیون حمل لجن انتقال می یابد.آب دفعی از دستگاهها نیز به یک تانک زیر زمینی که در کنار آنها قرار دارد هدایت شده و توسط یک پمپ عمقی از نوع سانتریفوژ (p-6833) که در کف تانک قرار دارد دوباره به (تغلیظ کننده Thickener) پمپاژ می شود.لجن دفعی توسط کامیون جهت دفن از واحد خارج می شود و زیر نظر محیط زیست مجتمع به مکان تعیین شده حمل می گردد.

۱-۴- شرح فرایند قسمت جمع آوری روغن برگشتی[۳] (AD- 6815)

این تانک جهت ذخیره و جدا کردن مخلوط آب و روغن بوسیله نیروی ثقل مورد استفاده قرار می گیرد بدین ترتیب که روغن به علت اینکه از آب سبکتر است در بالا و آب در پائین قرار می گیرد.مخلوط آب و روغن از طرف API و چاله جمع آوری سر باره در DAF به این تانک وارد می شود.جهت سهولت در جداشدن آب و روغن از یک سیستم گرمایش استفاده می شود. گرمای لازم از طریق یک کویل حرارتی در عمق تانک که بخار با فشار کم(LPS) در آن جریان دارد تأمین می شود . بخار لازم از طریق شبکه بخار با فشار کم (LPS) تأمین و پس از کاهش دما و میعان توسط شبکه جمع آوری مایعات بخار با فشار کم (LPC) جهت بازیافت ، جمع آوری و از واحد خارج می گردد.مقدار بخار ورودی توسط یک شیر کنترل که در بیرون تانک و سر راه بخار قرار دارد با توجه به دمای داخل تانک تنظیم می شود. مقدار دبی جرمی بخار در حالت نرمال ۱۴۰ کیلوگرم بر ساعت و ماکزیمم آن ۲۰۰ کیلو گرم بر ساعت است.مشخصات دیگر بخار نیز عبارتند از : فشار bar 6 ، دما ۱۷۵ سانتیگراد .اندازه گیری دمای داخل تانک توسط یک ترموکوپل انجام می گیرد. با تغییر میزان بخار ورودی ، دمای سیال درون مخزن حدود ۸۰-۵۰ سانتیگراد نگه داشته می شود.مخلوط آب و روغن پس از ورود به تانک با گرفتن گرما و تفکیک اجزاء بطرف قسمتهای جداکننده در خروجی جریان می یابد. آب جدا شده که در پایین قرار دارد با عبور از زیر یک دیواره نازک و سرریز از یک تیغه بوسیله نیروی ثقل بطرف حوضچه جمع آوری دورریزها (Collection Sump) ارسال می گردد. روغن جدا شده از سطح مخلوط با عبور از یک تیغه سر ریز به قسمت جمع آوری روغن می ریزد. روغن جمع آوری شده در قسمت جمع آوری روغن جهت سوزاندن توسط دو پمپ از نوع جابجایی مثبت (p-6827 A/B) (فشار مرکب) به تانک ذخیره روغن TK-9301کوره زباله سوز ارسال می گردد.

۲- شرح فرایند تصفیه پسابهای روغنی با نمک بالا (HIGH TDS)

پساب روغنی پتروشیمی خوزستان به دلیل داشتن TDS بسیاربالا ( حداکثر ۱۲۷۰۰۰ppm) بصورت مجزا از سایر پسابها تصفیه می گردد. برای این که تصفیه بیولوژیکی این پساب میسر گردد این جریان با آب تصفیه شده ای که توسط پمپ های حوضچه های کلر زنی تأمین می شود مخلوط شده و رقیق می گردد تا TDS آن به حدود ppm 20000 برسد. پساب با TDS بالا وارد حوضچه اختلاط (AD-6820) می گردد و در این جا با آب تصفیه شده مخلوط می شود. اوره و اسید فسفریک به عنوان مواد مغذی جهت باکتریها و میکروارگانیزمها در همین جا در صورت نیاز اضافه می شود.این جریان در حوضچه اختلاط به دو قسمت مساوی تقسیم می شود ودر دو قسمت موازی جریان می یابد. هر مسیر تصفیه شامل دو لاگون (حوضچه های بزرگ تصفیه هوازی) بصورت سری می باشد. یک لاگون اختلاط کامل (AD-6821 A/B) که بوسیله یک لاگون اختیاری (AD-6822 A/B) دنبال می شود. لاگونها بصورت جریان پیوسته عمل می کنند و اجرام بیولوژیکی برگشتی بوجود نمی آیند.لاگون های اختلاط کامل هر کدام به چهار هواده مجهز می باشند. این هواده ها جهت مخلوط کردن پساب و تهیه اکسیژن برای باکتریها به کار می روند. در ادامه لاگونهای اختیاری هر کدام مجهز به شش هواده می باشند که همان وظیفه قبلی را دارند ولی قدرت آن از هواده های قبلی کمتر است. از طرف دیگر لاگونهای اختیاری حجم لازم جهت ذخیره و ته نشینی لجن را فراهم می کنند.نگرانی اصلی درباره طراحی اولیه سیستم این بود که در سیستم تهیه شده بوسیله اسناد پیشنهادی قبلی زمان ماندی جهت حوضچه های اختلاط کامل برای لجن فعال در نظر گرفته نشده بود. این بدان معنی بود که زمان ماند لجن برابر زمان ماند هیدرولیکی حوضچه بود که فقط حدود یک روز بود ، بنابراین سیستم در ارتباط با وضعیت سازش میکروارگانیزمها شرایط نامطلوبی می یافت. اصلاح طراحی تجهیزات لاگون امکان بهره برداری به روش S.B.R (رآکتور مقطعی مرحله ای) را فراهم آورد. بنابراین برای لجن های داخل لاگون های اختلاط کامل زمان ماند ایجاد شد. با این طریق و با افزایش سن لجن وضعیت سازگاری میکروارگانیزمها با پسابهای مختلف مثل پسابهای با نمک بالا و غیره بهبود پیدا می کند. جریان عبوری از لاگونها اختلاط کامل بصورت سری بوده و موازی نمی باشد. این بدان معنی است که طبق فاز یک بهره برداری ، آب وارد یک لاگون اختلاط کامل با چهار هواده می گردد که این هواده ها همگی در سرویس قرار دارند. Pen Stock کانال خروجی این لاگون نیز بسته می شود. بنابراین آب از طریق دیواره باز (دریچه) وارد لاگون اختلاط کامل دیگر می شود. درمرحله دوم فقط دو هواده از لاگون اختلاط کامل در سرویس بوده و هواده های دیگر که در نزدیکی خروجی می باشند از سرویس خارج می شوند در نتیجه این بخش از حوضچه بعنوان بخش ته نشینی مورد استفاده قرار می گیرد. لجن فعال در کف حوضچه ته نشین شده و آب تصفیه شده از طریق خروجی سر ریز خواهد کرد.سیکل بهره برداری به روش S.B.R اصلاح شده بدان معناست که ساختمان جریان بصورت پریودی تغیر خواهد کرد. یک سیکل کامل شامل دو فاز حدود ۴ تا ۶ ساعت طول می کشد.

جریان پساب پس از خروج از حوضچه اختلاط کامل از یک تیغه سر ریز کرده واز طریق کانال به سمت حوضچه های اختیاری هدایت می شود.در حوضچه های اختیاری همانطور که گفته شد شش هواده وجود دارد که وظیفه اختلاط ودمیدن اکسیژن را دارا هستند. در این حوضچه ها مرحله نهایی تصفیه پساب انجام می شود. در نهایت پساب از طریق تیغه انتهایی سرریز کرده واز طریق یک کانال خروجی از لاگون ها خارج شده و بهAD-6823 می ریزد و از آنجا به طرف خور هدایت می شود. از قسمتهای مختلف بخش High TDS در زمانهای مشخص شده نمونه گیری به عمل می آید و به آزمایشگاه ارسال می گردد. در صورت افزایش بار آلودگی ، رقیق سازی یا کاهش دبی ورودی در دستور کار قرار می گیرد.

* ورود به تاپیک مربوطه جهت بحث و تبادل نظر *

 

عرفانی
عرفانی
مصطفی عرفانی - کارشناس مهندسی عمران آب و فاضلاب سرپرست کارگاه عمرانی پروژه های انتقال آب ، پوشش بتنی کانال (لاینینگ) و مسئول بخش اجرایی در پروژه بزرگترین پارک بانوان در شمال کشور

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

#